مراقبت های قبل و بعد از لیزرهای جوانسازی پوست
لیزرهای جوانسازی پوست مانند CO₂ فرکشنال، Er:YAG، Er:Glass، Nd:YAG، Q-switched و انواع Non-ablative و Ablative از روشهای پرکاربرد در درمان مشکلات پوستی و جوانسازی هستند. رعایت مراقبتهای قبل و بعد از لیزر باعث کاهش عوارض و افزایش اثربخشی درمان میشود.
مراقبتهای قبل از لیزر جوانساز
(بر اساس گایدلاینهای AAD و Mayo Clinic)
-
آمادهسازی پوست (Preconditioning of skin)
شروع رتینوئید موضعی با دوز پایین (مثل ترتینوئین 0.025%) یا کرمهای هیدروکینون از ۲–۴ هفته قبل از لیزرهای غیرتهاجمی.
قطع این داروها ۴–۷ روز قبل از لیزرهای تهاجمی (مثل CO₂). -
اجتناب از آفتاب و برنزه شدن
حداقل ۴ هفته قبل از درمان باید از آفتاب گرفتن، سولار و برنزه شدن اجتناب شود.
استفاده از ضدآفتابهای فیزیکی حاوی زینک یا تیتانیوم دیاکساید توصیه میشود. -
بررسی سابقه پزشکی
در صورت سابقه تبخال: تجویز آسیکلوویر 400mg هر ۱۲ ساعت از ۲ روز قبل تا ۵ روز بعد.
قطع ایزوترتینوئین حداقل ۶ ماه قبل. بررسی سابقه اسکار کلوئید یا هایپرتروفیک. -
قطع داروهای خاص
توقف مصرف آنتیبیوتیکهای حساسکننده به نور (مثل تتراسایکلین و داکسیسایکلین).
مصرف آسپیرین یا NSAIDs فقط با مشورت پزشک و در لیزرهای تهاجمی. -
روز درمان
پوست باید کاملاً تمیز و بدون کرم، ضدآفتاب، آرایش یا مرطوبکننده باشد.
مراقبتهای بعد از لیزر جوانساز
-
خنکسازی اولیه
استفاده از کمپرس سرد یا گاز مرطوب برای ۲۴–۴۸ ساعت اول جهت کاهش التهاب و قرمزی.
-
استفاده از ترمیمکنندههای پوستی
کرمهای ترمیمکننده تأییدشده به بازسازی سد پوستی کمک میکنند.
-
ضدآفتاب قوی و پرهیز از نور
استفاده از ضدآفتاب فیزیکی SPF 50+ و پرهیز از آفتاب مستقیم یا سولار تا ۴ هفته بعد.
-
شستشو و پاکسازی پوست
از دو روز بعد شستشو با آب ولرم و شوینده ملایم (Syndet). خشککردن با حوله نرم و بدون مالش.
-
اجتناب از برخی فعالیتها
تا ۵–۷ روز (در لیزرهای تهاجمی مانند CO₂): عدم استفاده از سونا، جکوزی، ورزش سنگین، آرایش، لایهبردارها و رتینول.
بازه بازسازی پوست بر اساس نوع لیزر
| نوع لیزر | زمان بازسازی اپیدرم | نکات مهم |
|---|---|---|
| CO₂ فرکشنال | ۵–۱۰ روز | قرمزی ممکن است تا چند هفته باقی بماند |
| Er:YAG | ۳–۷ روز | ترمیم سریعتر از CO₂ |
| Non-ablative (مثل Nd:YAG, Er:Glass) | ۱–۳ روز | بدون پوستهریزی و بدون دوره نقاهت |
| Q-switched toning | چند ساعت | مراقبت سادهتر؛ ضدآفتاب همچنان ضروری است |
چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است؟
در صورت بروز هر یک از موارد زیر باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- قرمزی (اریتم) بیش از ۲ هفته
- درد شدید یا ترشحات چرکی
- بوی غیرطبیعی یا علائم تبخال
- بروز اسکار یا لکههای تیره (PIH)